Kierując się wewnętrzną motywacją i chęcią działania, słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Ostrowie Wielkopolskim, skupieni w Kole turystyki pieszej i rowerowej Turystocykliści pod przewodnictwem prof. oświaty Ryszarda Dolaty, od lat łączą aktywność fizyczną z różnorodnymi formami edukacji, które pozwalają im wzbogacać wiedzę w zakresie dokonań współczesnej techniki. To dla nich niezwykle atrakcyjna forma rekreacji, edukacji i aktywnego wypoczynku, pozwalająca przeżywać rozmaite fascynacje oraz nawiązywać pomiędzy sobą relacje towarzyskie, integrować i zaprzyjaźniać się.

Realizując swoje pasje seniorzy uwielbiają jeździć na rowerze, spacerować z kijkami, a także oglądać spektakle teatralne, zwiedzać historyczne obiekty, podziwiać piękne krajobrazy ziemi ostrowskiej, jak też poznawać nowoczesne i innowacyjne procesy produkcyjne. W dotychczasowej praktyce ta grupa słuchaczy ostrowskiego uniwersytetu poznała nowoczesne procesy produkcyjne realizowane w wielu zakładach na terenie całego kraju, zwłaszcza w Ostrowie Wielkopolskim m.in. w ZAP-Kooperacja, ZAP-Robotyka, Ostrowski Zakład Ciepłowniczy czy Mahle Polska. Ponadto odwiedziła miejsca związane z kulturą w jej rozmaitych aspektach.

Tym razem, konkretnie w dniu 20 marca 2026 roku, ostrowscy seniorzy spotkali się w auli SAN z Panem Andrzejem Cieślakiem, pasjonatem radiofonii, znanym i cenionym członkiem Ostrowskiego Klubu Kolekcjonera, działającego w ramach Stowarzyszenia „Ocalić od zapomnienia”, publikującego materiały dotyczące swojej pasji na łamach kwartalnika „Kolekcjoner Ostrowski”. Wielu z nas pamięta go jako gospodarza wieczorów klubowych.

Prowadzący to spotkanie Ryszard Dolata, przedstawiając nietuzinkową postać, człowieka charyzmatycznego o uznanym autorytecie przypomniał, że Andrzej Cieślak, absolwent Wydziału Elektrycznego Politechniki Poznańskiej oraz Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, jako długoletni pracownik Zakładu Automatyki Przemysłowej, zaprojektował m.in. nowatorskie urządzenie techniki cyfrowej. Jest zdobywcą 3 patentów oraz I miejsca w eliminacjach centralnych na tytuł Młodzieżowego Mistrza Techniki. Wieloletni wykładowca w Zespole Szkół Technicznych, w którym prowadził m.in. zajęcia z elektroniki oraz urządzeń radiowo-telewizyjnych.

Spotykając się z ostrowskimi nestorami Andrzej Cieślak z niezwykłą werwą i swobodą wygłosił prelekcję na temat: „Głos Polski w naszych domach – 100 lat radia”. Przedstawił historię polskiej produkcji radioodbiorników: od najwcześniejszych konstrukcji kryształkowych: DETEFON, ECHO, poprzez wybrane odbiorniki lampowe z okresów międzywojennego i powojennego, do schyłku tej technologii w latach 60, a także pierwsze odbiorniki tranzystorowe. Barwnym i przystępnym językiem omówił początki powstania radia w Polsce, przy uwzględnieniu przekazu o zalążkach radiofonii w Ostrowie Wielkopolskim. Z dużym sentymentem wspominał złote lata polskiego radia, zwłaszcza wzniosłe chwile, kiedy w dniu 18.04.1926 roku rusza Polskie Radio.

Poznając niezwykle bogaty w swej treści życiorys prelegenta słuchacze OUTW podjęli z nim twórczy dialog. Dzięki temu dowiedzieli się, że Andrzej Cieślak pasjonuje się radiotechniką od najmłodszych lat, kontynuując rodzinną tradycję Ojca –  przedwojennego krótkofalowca. Od wielu lat kolekcjoner radioodbiorników i materiałów związanych z historią radia, ratuje zabytkowe odbiorniki, własnoręcznie przywracając je do dawnej świetności. Buduje też repliki historycznych urządzeń - w 2012 roku zwyciężył w ogólnopolskim konkursie pt. „Zrób sobie radio” organizowanym przez I program Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik w Warszawie.

Zgromadził niecodzienną kolekcję odbiorników radiowych retro. Jego kolekcja liczy kilkaset sztuk, z której kilka wyjątkowych eksponatów zaprezentował seniorom ze środowiska uniwersyteckiego. Dzięki swojej pasji udało mu się uratować przed zapomnieniem i zniszczeniem unikalne zabytki polskiej myśli technicznej. W tym miejscu warto zaznaczyć, że wszystkie jego radia działają, mają niepowtarzalny dźwięk i urok. Każde z nich to oddzielna historia techniki i postępu.

Posiadane eksponaty prezentował w trakcie licznych prelekcji i wystaw oraz na różnych ekspozycjach m.in. w Muzeum Historii Przemysłu oraz w szwajcarskim RADIOMUSEUM.org. Będąc członkiem międzynarodowego Towarzystwa Przyjaciół Historii Wiedzy Radiowej (GFGF), publikował na łamach „Funkgeschichte” (wydawanego przez GFGF) artykuły popularyzujące osiągnięcia polskiego przemysłu radiowego oraz współredagował dodatek w języku polskim do tego miesięcznika.

Od czasu pandemicznych ograniczeń, uczestniczy w comiesięcznych międzynarodowych
wirtualnych spotkaniach Radiowe Pogaduchy, w trakcie których przedstawia w formie prezentacji szeroko rozumiane tematy związane z historią radia i pokazuje m.in. ciekawe zabytkowe konstrukcje uznawane za kamienie milowe rozwoju radia. Wśród chętnie oglądanych przez radiowców filmów zarchiwizowanych na YouTubbe.com, znaleźć można sposoby renowacji zabytkowych odbiorników i odtwarzania części do nich, porady warsztatowe jak również propozycje samodzielnych konstrukcji
radiowych. Filmy te to rejestracja wystąpień „na żywo” w ramach Radiowych Pogaduch. Ciekawe filmy o tej tematyce można znaleźć na stronie youtube.pl (wyszukaj: Andrzej Cieślak Radiowe Pogaduchy). 

               Jestem otwarty na mieszkańców naszego miasta, zarówno tych młodszych, jak i starszych - stwierdził w rozmowie ze mną Andrzej Cieślak. Chętnie spotykam się z seniorami, aby pokazać im, czym się zajmujemy w Stowarzyszeniu „Ocalmy od zapomnienia”, co robimy, jakie podejmujemy działania jako kolekcjonerzy, zwłaszcza w sferze ekologii i unowocześniania procesu technologicznego Stawiamy na pokazanie swoich pasji jako formę edukacji. W swojej pracy zwracamy dużą uwagę na bezpośrednie, przyjazne kontakty z ludźmi budujące wspaniałą lokalną wspólnotę. Cenne jest dla nas każde dobre słowo i sympatyczny gest, zwłaszcza ze strony najstarszych mieszkańców. Cieszymy się, że mogliśmy pokazać naszym szacownym seniorom unikatowe urządzenia, porozmawiać o rozwoju radiofonii i  zamierzeniach na przyszłość, jak też odpowiedzieć na wszystkie nurtujące ich pytania. Wierzę, że to początek długofalowej współpracy.

Dziękując seniorom za wspaniałą atmosferę spotkania, za możliwość konwersacji o radiofonii i jego pasjach, zachęcił ich do śledzenia ciekawych artykułów na ten temat na łamach czasopisma „Kolekcjoner Ostrowski”. Jednocześnie zaprosił wszystkich i każdego z osobna na odbywające się w OCK spotkania kolekcjonerów i podzielenia się przy tej okazji swoimi pasjami. W podsumowaniu swojej wypowiedzi stwierdził, że każdy senior będzie mile widziany w Klubie Kolekcjonerów. Chociaż korzystam z najnowszej techniki – dodał – to najbardziej żałuje, że niebawem być może tak, że radio w pełni stanie się cyfrowe i już nie będzie można posłuchać specyficznego poszumu w trakcie wyszukiwania fal.

Ten przykład pokazuje, jak aktywność edukacyjna wśród starszych mieszkańców Ostrowa Wielkopolskiego może być różnorodna i poprawiać jakość ich życia.

Autor tekstu -  Kazimierz Nawrocki

          Zdjęcia -  Agnieszka Walczak